کنفرانس بین المللی محاسبات نرم

صفحه اصلی / ششمین کنفرانس بین المللی محاسبات نرم

میراث اسلامی در ریاضیات محاسباتی: دستاوردهای ریاضی‌دانان مسلمان و اثرات آن در علوم نوین

نویسندگان :

سید حسین جعفری پطرودی¹

1- دانشگاه پیام نور

کلمات کلیدی :

ریاضیدانان مسلمان،محاسبات عددی،تاریخ علم،علوم نوین

چکیده :

با شکوفایی تمدن اسلامی در قرون میانه، ریاضیات جایگاهی محوری در میان علوم یافت و نقش تعیین‌کننده‌ای در بنیان‌گذاری روش‌های محاسباتی ایفا کرد. ریاضی‌دانان مسلمان با بهره‌گیری از میراث یونانی، هندی و ایرانی، نوآوری‌های چشمگیری در جبر، هندسه، مثلثات و محاسبات عددی عرضه کردند. محمد بن موسی خوارزمی با بنیان‌گذاری جبر و الگوریتم‌های ابتدایی، مسیر توسعه علوم کامپیوتر را هموار ساخت. ابوالوفا بوزجانی و ابن یونس با تدوین جداول مثلثاتی دقیق، امکان محاسبات پیچیده نجومی و مهندسی را فراهم کردند. جمشید کاشانی با محاسبه عدد π تا شانزده رقم اعشار، الگوریتم‌های عددی را به سطحی بی‌سابقه ارتقا داد. علاوه بر این، تلاش‌های عمر خیام در حل معادلات درجه سوم، ابن هیثم در روش‌های تحلیلی و خواجه نصیرالدین طوسی در توسعه مثلثات کروی، پایه‌هایی برای علوم تحلیلی و محاسباتی مدرن را فراهم آوردند. این مقاله با مرور میراث علمی ریاضی‌دانان مسلمان نشان می‌دهد که دستاوردهای آنان نه تنها زمینه‌ساز انتقال دانش به اروپا و انقلاب علمی شد، بلکه الهام‌بخش پژوهش‌های معاصر در علوم داده، مهندسی، نجوم و هوش مصنوعی نیز به شمار می‌رود.