کنفرانس بین المللی محاسبات نرم

صفحه اصلی / ششمین کنفرانس بین المللی محاسبات نرم

مروری بر مدل‌سازی هوش مصنوعی برای سنتز ترکیبات دارویی ضد سرطان و ضد ویروس

نویسندگان :

بهمن شریف زاده¹ معصومه ملکی² معصومه نعمتی³

1- دانشگاه گیلان 2- 'دانشگاه گیلان - دانشکده فنی و مهندسی شرق گیلان 3- 'دانشگاه گیلان - دانشکده فنی و مهندسی شرق گیلان

کلمات کلیدی :

هوش مصنوعی،محاسبات نرم،سنتز ترکیبات ضد سرطان،سنتز مواد دارویی،یادگیری ماشین،بهینه‌سازی،مقاومت ضد میکروبی (AMR)

چکیده :

فرآیند سنتی کشف و توسعه دارو به دلیل زمان‌بری طولانی، هزینه‌های بالا، و نرخ شکست قابل توجه، با چالش‌های اساسی مواجه است. ابداع هوش مصنوعی (AI) به طور کلی زندگی را دستخوش تغییر کرده است و این فناوری توانایی ایجاد انقلاب در زنجیره تحقیقات فارماکولوژی و فرآیند کشف دارو را دارد. مدل‌سازی هوش مصنوعی، به‌ویژه با تکیه بر تکنیک‌های محاسبات نرم مانند یادگیری ماشین (ML)، یادگیری عمیق (DL)، و شبکه‌های عصبی (NN)، این امکان را فراهم می‌آورد که حجم عظیمی از داده‌های زیستی، شیمیایی، و ژنتیکی پردازش و تحلیل شوند. هدف این مقاله مروری، بررسی نقش کلیدی AI در سنتز و بهینه‌سازی ترکیبات دارویی مؤثر، با تمرکز بر دو حوزه حیاتی سرطان (به‌ویژه سرطان سینه) و مقاومت ضد میکروبی (AMR)، که شامل مقابله با باکتری‌ها، قارچ‌ها، انگل‌ها، و ویروس‌ها است، می‌باشد. مدل‌های AI قادرند الگوهای پیچیده و پنهان در داده‌ها را شناسایی کرده و به پیش‌بینی بهتر اثر لیگاند بر رسپتور کمک کنند. نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد که AI با تسریع روند کشف ترکیبات جدید، بهینه‌سازی دوز و فرمولاسیون داروهای موجود، و کمک به طراحی درمان‌های شخصی‌محور (Personalized Medicine) نقش ضروری در بهبود سلامت جامعه ایفا می‌کند. علی‌رغم وجود محدودیت‌هایی نظیر نیاز به داده‌های با کیفیت، چالش‌های اخلاقی و هزینه‌های بالا، بهره‌برداری بهینه و مسئولانه از روش‌های AI برای ایجاد نسل جدیدی از داروها که با دقت و کارایی بیشتر طراحی شده‌اند، امری حیاتی است.